MODEL WiEN-AUDIT™
ŚWIEBODZIN – DOM KULTURY – ETAP II
WYKOP: DOKUMENTY, CHRONOLOGIA i PYTANIA DO ORGANÓW OCHRONY ZABYTKÓW
RAPORT / INFORMACJA PUBLICZNA
27 WRZEŚNIA 2026
FAKTY → DOKUMENTY → CHRONOLOGIA → PYTANIA
NIE STAWIAMY TEZ. PORZĄDKUJEMY DOKUMENTY.
W ramach MODEL WiEN-AUDIT™ kontynuujemy analizę procesu inwestycyjnego dotyczącego zadania:
„Rozbudowa Świebodzińskiego Domu Kultury – etap II. Rozbudowa o dodatkową salę kinową oraz salę prób”.
Tym razem przedmiotem analizy jest WYKOP.
Nie chodzi o wskazywanie winnych.
Nie przesądzamy, czy w poprzednich etapach procesu doszło do nieprawidłowości.
Nie przypisujemy uczestnikom procesu intencji.
Stawiamy znacznie prostsze pytanie:
Czy dokumentacja pozostająca w zasobie właściwych organów pozwala odtworzyć pełną historię robót ziemnych i wykopu – od wcześniejszego etapu inwestycji aż do jego ponownego odsłonięcia w 2026 r.?
To pytanie zostało skierowane do właściwych organów ochrony zabytków.
1. DLACZEGO WYKOP?
Podczas realizacji ETAPU II, w dniu 03.06.2026 r., w trakcie ostrożnego odsłaniania i oczyszczania wcześniej zasypanego wykopu ujawniono jego istniejące dno z warstwą/podkładem betonowym, noszące cechy wcześniejszych robót budowlanych.
W zasypie stwierdzono również m.in. gruz budowlany, elementy metalowe oraz przewody/kable.
To był moment, w którym dla MODEL WiEN-AUDIT™ rozpoczęło się podstawowe zadanie:
nie interpretować – dokumentować.
2. 10 CZERWCA 2026 – FORMALNE ZAWIADOMIENIE
W dniu 10.06.2026 r. stan ujawniony w wykopie został pisemnie przedstawiony:
Lubuskiemu Wojewódzkiemu Konserwatorowi Zabytków
oraz
Powiatowemu Konserwatorowi Zabytków w Świebodzinie.
W zawiadomieniu zwrócono się o dokonanie oględzin albo wskazanie dalszego sposobu postępowania.
Do czasu uzyskania stanowiska właściwego organu zakres robót został ograniczony do czynności zabezpieczających i porządkowych, bez ingerencji poniżej odsłoniętego poziomu.
Już wówczas zapisano zasadę, której konsekwentnie przestrzegamy:
Celem jest przedstawienie stanu faktycznego bez przesądzania odpowiedzialności za wcześniejsze etapy realizacji inwestycji.
3. 15–18 CZERWCA 2026 – WYKOP ZOSTAJE UDOKUMENTOWANY
W dniu 15.06.2026 r. wykonano geodezyjną inwentaryzację stanu istniejącego – WYKOPU.
Następnie przeprowadzono oględziny, a ustalenia dotyczące stanu wykopu zostały również utrwalone w dokumentacji Rady Budowy.
Dokumentacja ta odnotowuje wcześniejsze zawiadomienie organów ochrony zabytków, wykonanie inwentaryzacji geodezyjnej oraz ustalenia dotyczące dalszego prowadzenia robót ziemnych.
W dokumentacji Rady Budowy zapisano również konieczność udziału archeologa oraz wstrzymanie robót do czasu uregulowania formalności w tym zakresie.
To ważny punkt chronologii:
WYKOP przestaje być wyłącznie elementem robót ziemnych.
Staje się udokumentowanym zagadnieniem technicznym, geodezyjnym, konserwatorskim i archeologicznym.
4. DECYZJA LWKZ – BADANIA ARCHEOLOGICZNE
Na podstawie wniosku z dnia 01.07.2026 r., złożonego przez Kierownika Budowy działającego w imieniu Gminy Świebodzin, Lubuski Wojewódzki Konserwator Zabytków wydał 16.07.2026 r. decyzję ZA.5161.237.2026, udzielającą pozwolenia na prowadzenie badań archeologicznych związanych z ETAPEM II.
Z decyzji wynika, że teren inwestycji znajduje się w granicach chronionego zespołu urbanistyczno-krajobrazowego oraz na stanowisku archeologicznym Świebodzin 2 (AZP 55-14/2).
LWKZ wskazał również możliwość występowania reliktów historycznego osadnictwa, które mogą zostać uszkodzone lub zniszczone podczas robót ziemnych.
5. ALE HISTORIA WYKOPU NIE ZACZYNA SIĘ W 2026 R.
Analiza dokumentacji konserwatorskiej wskazuje na wcześniejsze decyzje dotyczące inwestycji:
21.02.2011 r. – decyzja LWKZ ZN.421-170-11
oraz
08.07.2019 r. – decyzja LWKZ ZN.5142.92.2019, zmieniająca wcześniejszą decyzję w zakresie rozwiązań projektowych.
Z późniejszej dokumentacji wynika również, że termin obowiązywania wcześniejszego pozwolenia upłynął 31.12.2021 r.
Nie pytamy więc już:
„Czy wcześniej istniały decyzje konserwatorskie?”
Wiemy, że istniały.
Pytamy:
Jaki był ich dokładny zakres w odniesieniu do robót ziemnych i wykopu oraz jakie dokumenty potwierdzają wykonanie wynikających z nich obowiązków?
6. ROBOTY ZIEMNE W 2019 R.
Do analizy włączono również publicznie dostępny materiał prasowy dotyczący wcześniejszego etapu inwestycji.
Materiał wskazuje na rozpoczęcie z początkiem 2019 r. prac ziemnych od części wschodniej obiektu i zawiera dokumentację fotograficzną prowadzonych robót.
Sam materiał prasowy nie odpowiada jednak na pytania konserwatorskie.
Dlatego nie traktujemy go jako dowodu prawidłowości albo nieprawidłowości.
Jest dla nas punktem chronologicznym, który można zestawić z dokumentacją urzędową.
7. 25 PAŹDZIERNIKA 2023 – DZIENNIK BUDOWY
Kolejny dokument źródłowy ma szczególne znaczenie.
W oryginale Dziennika Budowy, na stronie 42, znajduje się wpis z dnia:
25.10.2023 r.
odnoszący się do zasypania pozostałego wykopu.
Nie interpretujemy tego wpisu.
Nie przesądzamy, czy czynność wymagała określonych uzgodnień konserwatorskich lub archeologicznych.
Zestawiamy dwa udokumentowane punkty:
31.12.2021 – upływ terminu wcześniejszego pozwolenia
oraz
25.10.2023 – wpis w Dzienniku Budowy dotyczący zasypania pozostałego wykopu.
I pytamy właściwy organ:
Jakie dokumenty znajdują się pomiędzy tymi dwiema datami?
Czy organ został poinformowany?
Czy istnieje decyzja, pozwolenie, zgłoszenie, zawiadomienie, uzgodnienie lub inny dokument dotyczący czynności wykonywanych przy wykopie w 2023 r.?
To pytania do dokumentów – nie do domysłów.
8. 15 LIPCA 2026 – PEŁNOMOCNICTWO POZOSTAJE W MOCY
Istotny dla chronologii jest również dokument Gminy Świebodzin z dnia 15.07.2026 r., znak IZF.7013.53.2026.EL.
Burmistrz Świebodzina poinformował w nim Kierownika Budowy, że:
„Pełnomocnictwo pozostaje w mocy.”
Jednocześnie wskazano, że procedura uzyskania decyzji LWKZ w Zielonej Górze może być dalej kontynuowana.
Dokument ma znaczenie przede wszystkim dla ustalenia formalnego kontekstu czynności prowadzonych przed LWKZ.
9. 16 LIPCA 2026 – ODSTĄPIENIE OD UMOWY Z GENERALNYM WYKONAWCĄ
Następnego dnia, 16.07.2026 r., Gmina Świebodzin skierowała do KAPIBARA Sp. z o.o. pismo dotyczące odstąpienia od umowy o wykonanie robót budowlanych.
Gmina wyznaczyła jednocześnie termin przeprowadzenia inwentaryzacji wykonanych robót na 24.07.2026 r.
Także tego dokumentu nie interpretujemy.
Stanowi kolejny punkt osi czasu.
10. 30 LIPCA 2026 – KOŃCOWE ROZLICZENIE STANU BUDOWY
Do materiału włączono również dokument zatytułowany:
„Końcowe rozliczenie stanu budowy Świebodzińskiego Domu Kultury”
z dnia 30.07.2026 r.
Dokument jest istotny, ponieważ sam identyfikuje WYKOP jako odrębny element rozliczenia.
Na pierwszej stronie zapisano:
„Wykop – przyjęto należność w wysokości +20 000 zł”.
W dalszej części dokument odnosi się również do zagrożenia podtopienia i zalewania wykopu.
W tym samym dokumencie ujęto, a następnie przekreślono pozycję dotyczącą faktury VAT nr 41/2026 z 09.06.2026 r. na kwotę 18 450,00 zł brutto.
Załączona faktura została wystawiona przez Przedsiębiorstwo Budowlano-Transportowe Grzegorz Ratajczak na OLSTAR BAU sp. z o.o., a jej przedmiot określono jako:
„Roboty ziemne”.
Nie znamy z tego dokumentu przyczyny przekreślenia tej pozycji.
Dlatego jej nie dopowiadamy.
Dokumentujemy wyłącznie to, co znajduje się na dokumencie.
11. PINB – DRUGA ŚCIEŻKA DOKUMENTACYJNA
Stan wykopu został przedstawiony również Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w Świebodzinie.
Pismem z dnia 06.08.2026 r., znak 051.I.2671.26, PINB potwierdził otrzymanie skargi dotyczącej wykopu i poinformował o podjęciu czynności wyjaśniających.
To nie oznacza stwierdzenia naruszenia prawa.
Oznacza dokładnie tyle, ile wynika z dokumentu:
organ podjął czynności wyjaśniające.
12. JEDNA OŚ CZASU
Po zestawieniu dokumentów otrzymujemy chronologię:
21.02.2011
decyzja LWKZ
↓
08.07.2019
zmiana decyzji
↓
2019
udokumentowane roboty ziemne
↓
31.12.2021
upływ terminu wcześniejszego pozwolenia
↓
25.10.2023
Dziennik Budowy – wpis dotyczący zasypania pozostałego wykopu
↓
03.06.2026
ponowne odsłonięcie wykopu i ujawnienie jego stanu
↓
10.06.2026
pisemne zawiadomienie LWKZ i PKZ
↓
15.06.2026
geodezyjna inwentaryzacja stanu istniejącego – WYKOP
↓
16.06.2026
oględziny
↓
18.06.2026
udokumentowanie ustaleń Rady Budowy – archeolog / roboty ziemne / wykop
↓
01.07.2026
wniosek dotyczący badań archeologicznych
↓
15.07.2026
Gmina potwierdza utrzymanie pełnomocnictwa i możliwość kontynuowania procedury LWKZ
↓
16.07.2026
decyzja LWKZ dotycząca badań archeologicznych
↓
16.07.2026
odstąpienie Gminy od umowy z Generalnym Wykonawcą
↓
24.07.2026
termin inwentaryzacji wskazany przez Gminę
↓
27.07.2026
sprawa wykopu skierowana również do PINB
↓
30.07.2026
„Końcowe rozliczenie stanu budowy” – WYKOP jako odrębna pozycja dokumentu
↓
06.08.2026
PINB informuje o podjęciu czynności wyjaśniających.
13. PYTANIA SKIEROWANE DO ORGANÓW OCHRONY ZABYTKÓW
Na podstawie zgromadzonego materiału dokumentacyjnego pytamy przede wszystkim:
1. Jaki zakres robót obejmowała decyzja LWKZ z 21.02.2011 r.?
2. Co dokładnie zmieniła decyzja LWKZ z 08.07.2019 r.?
3. Jakie warunki konserwatorskie i archeologiczne obowiązywały podczas robót ziemnych wykonywanych w 2019 r.?
4. Czy podczas wcześniejszego etapu prowadzono badania archeologiczne, nadzór archeologiczny albo inne wymagane czynności?
5. Czy istnieje dokumentacja terenowa, fotograficzna, dzienniki badań lub sprawozdania dotyczące wcześniejszego wykopu?
6. Jakie dokumenty dotyczące Kierownika Budowy wcześniejszego etapu znajdują się w aktach organu?
7. Jakie dokumenty dotyczące Inspektora Nadzoru Inwestorskiego znajdują się w tych aktach?
8. Czy dokumentacja pozwala ustalić zakres i głębokość wcześniejszego wykopu, stan jego dna oraz występowanie elementów betonowych lub żelbetowych?
9. Czy organ został poinformowany o zasypaniu wykopu odnotowanym w Dzienniku Budowy pod datą 25.10.2023 r.?
10. Czy istnieją dokumenty określające warunki konserwatorskie lub archeologiczne dotyczące tej czynności?
11. Czy organ posiada dokumentację dotyczącą badań geotechnicznych lub geologicznych wykonywanych w obszarze wykopu?
12. Czy dla wcześniejszego etapu można odtworzyć dokumentacyjną sekwencję czynności podobną do tej, którą możemy odtworzyć dla 2026 r.?
13. Czy istnieje kompletna dokumentacja archeologiczna wcześniejszego etapu?
14. Czy LWKZ posiada dokumenty dotyczące wykopu przekazane przez PINB lub inne organy administracji?
15. Czy dokumentacja pozostająca w zasobie właściwych organów pozwala odtworzyć ciągłość formalną i dokumentacyjną procesu 2011–2026?
14. DLACZEGO O TO PYTAMY?
Ponieważ dokumentacja ETAPU II pozwala odtworzyć stosunkowo czytelną sekwencję:
STAN FAKTYCZNY
→ ZAWIADOMIENIE
→ INWENTARYZACJA
→ OGLĘDZINY
→ ARCHEOLOG
→ WNIOSEK
→ DECYZJA
→ DOKUMENTACJA.
Chcemy ustalić, czy analogiczna ciągłość dokumentacyjna istnieje dla wcześniejszego etapu.
Nie zakładamy odpowiedzi.
Może się okazać, że komplet dokumentacji istnieje.
Może się okazać, że poszczególne dokumenty znajdują się w różnych instytucjach.
Może się również okazać, że określonych dokumentów organ nie posiada.
Dlatego pytamy.
15. DOKUMENTY ŹRÓDŁOWE
Do oficjalnego wystąpienia dołączono dokumenty pozwalające organowi zweryfikować przedstawioną chronologię, w tym:
- zawiadomienie z 10.06.2026 r. dotyczące stanu ujawnionego w wykopie;
- protokół oględzin z 16.06.2026 r.;
- decyzję LWKZ ZA.5161.237.2026;
- decyzję LWKZ ZA.5161.341.2025;
- decyzję PKZ PKZ.4123.1.230.2025.KK;
- materiał prasowy dokumentujący wcześniejsze roboty ziemne;
- kopię strony 42 oryginału Dziennika Budowy z wpisem z 25.10.2023 r.;
- pismo PINB z 06.08.2026 r., znak 051.I.2671.26;
- dokumentację Rady Budowy wraz z geodezyjną inwentaryzacją stanu istniejącego – WYKOP;
- pismo Burmistrza Świebodzina z 15.07.2026 r., IZF.7013.53.2026.EL – dotyczące utrzymania pełnomocnictwa i dalszego prowadzenia procedury LWKZ;
- pismo Gminy Świebodzin z 16.07.2026 r., IZF.7013.54.2026.EL – dotyczące odstąpienia od umowy z Generalnym Wykonawcą i inwentaryzacji robót;
- dokument „Końcowe rozliczenie stanu budowy Świebodzińskiego Domu Kultury” z 30.07.2026 r., wraz z załączoną fakturą dotyczącą robót ziemnych.
MODEL WiEN-AUDIT™
Nie budujemy wniosków na podstawie jednej fotografii.
Nie budujemy ich na podstawie jednej faktury.
Nie budujemy ich na podstawie jednego wpisu w Dzienniku Budowy.
Nie budujemy ich również na podstawie relacji uczestników procesu.
Łączymy dokumenty.
Porządkujemy daty.
Porównujemy stan udokumentowany ze stanem rzeczywistym.
A kiedy brakuje elementu układanki – pytamy właściwy organ o dokument źródłowy.
Nie nazywamy tego błędem.
Nie nazywamy tego nieprawidłowością.
Jeżeli dokumenty pozostawiają pytanie – nazywamy je pytaniem audytowym i szukamy odpowiedzi w dokumentach.
CEL
Celem tego działania nie jest oskarżanie kogokolwiek.
Celem jest ustalenie:
FAKTÓW.
DOKUMENTÓW.
CHRONOLOGII.
CIĄGŁOŚCI DECYZYJNEJ.
ODPOWIEDZIALNOŚCI PROCESOWEJ.
Dopiero później można formułować wnioski.
MODEL WiEN-AUDIT™
FAKTY → DOKUMENTY → CHRONOLOGIA → ANALIZA → WNIOSKI
„Naprawiać system, a nie ludzi.”
„Fakty budują lepszą przyszłość.”
Nota redakcyjna: publikacja przedstawia chronologię i pytania wynikające z analizowanych dokumentów. Nie przesądza o naruszeniu prawa ani odpowiedzialności któregokolwiek uczestnika procesu inwestycyjnego. Odpowiedzi właściwych organów, po ich otrzymaniu, powinny zostać zestawione z przedstawioną chronologią i dokumentacją źródłową.