MODEL WiEN-AUDIT™
MATRIX | FABRYKA SAMOLOTÓW GLIWICE 2021–2026
WYDANIE GŁÓWNE | 20 PAŹDZIERNIKA 2026
PROJEKT PIERWOTNY → PROJEKT ZAMIENNY
HALA NR 1 → HALA NR 2
TEN SAM TEREN. TEN SAM DEKLAROWANY CEL. DWA ROZWIĄZANIA PROJEKTOWE.
W poprzednich publikacjach MATRIXA analizowaliśmy grunt, strukturę właścicielską, decyzję środowiskową oraz przepływ informacji pomiędzy uczestnikami procesu inwestycyjnego.
Dzisiaj wracamy do dokumentacji technicznej.
Nie po to, aby ponownie opisywać zmianę dachu czy powierzchni hali.
Chcemy postawić pytanie o znacznie szerszym znaczeniu:
KIEDY ZMIANA PROJEKTU JEST JESZCZE KONTYNUACJĄ PIERWOTNEJ INWESTYCJI, A KIEDY WYMAGA PONOWNEGO PRZEANALIZOWANIA WCZEŚNIEJSZYCH ZAŁOŻEŃ, UZGODNIEŃ I DECYZJI?
To pytanie nie dotyczy wyłącznie Gliwic.
Dotyczy każdego inwestora, projektanta, wykonawcy i uczestnika procesu budowlanego.
01 | CO WYNIKA Z DOKUMENTACJI?
Punktem wyjścia była koncepcja architektoniczna z 13 grudnia 2021 r., nawiązująca do historycznej architektury hangarowej lotniska w Gliwicach.
Projekt pierwotny przewidywał dwunawową halę produkcyjną o dachach łukowych, z zapleczem socjalno-biurowym w rozwiązaniu kontenerowym.
Inwestycja miała służyć produkcji lekkich samolotów, w tym AT-5 i AT-6.
Następnie opracowano projekt zamienny, w którym przyjęto inne rozwiązanie architektoniczne i zmieniono charakterystyczne parametry obiektu.
W obu przypadkach mówimy o działce nr 221/29 na terenie gliwickiego lotniska.
02 | LICZBY NIE ZADAJĄ PYTAŃ. ALE POZWALAJĄ JE POSTAWIĆ.
Parametr | Projekt pierwotny | Projekt zamienny |
Powierzchnia zabudowy hali | 2 333,02 m² | 2 363,45 m² |
Powierzchnia zabudowy zaplecza | 329,82 m² | 413,88 m² |
Łączna powierzchnia zabudowy | 2 662,84 m² | 2 777,37 m² |
Wysokość hali | ok. 9,50 m | 8,50 m |
Dach | dwunawowy, łukowy | dwuspadowy |
Porównanie parametrów według wcześniej analizowanych projektów pierwotnego i zamiennego. Zestawienie nie stanowi samo w sobie oceny prawnej charakteru zmian.
RÓŻNICA ŁĄCZNEJ POWIERZCHNI ZABUDOWY
+114,53 m²
(+4,30%)
Nie sama wielkość tej różnicy jest tutaj najważniejsza.
Istotne jest, co zmiana oznaczała dla całego przedsięwzięcia.
03 | PROJEKT ZAMIENNY — CO ZMIENIA SIĘ POZA RYSUNKIEM?
Zmiana dokumentacji projektowej może oddziaływać na kilka niezależnych obszarów inwestycji.
TECHNIKA
Konstrukcja, geometria, rozwiązania materiałowe, warunki posadowienia i technologia realizacji.
ADMINISTRACJA
Zgodność zmienionego rozwiązania z wcześniejszymi uzgodnieniami, decyzjami i zakresem zatwierdzonego przedsięwzięcia.
FINANSOWANIE
Budżet, kwalifikowalność wydatków, zamówienia, harmonogram oraz ewentualne obowiązki informacyjne wobec instytucji finansującej.
ODPOWIEDZIALNOŚĆ
Kompetencje uczestników, akceptacja zmiany, przekazanie informacji i dokumentowanie decyzji.
Nie twierdzimy, że w Gliwicach w którymkolwiek z tych obszarów doszło do naruszenia obowiązków.
Pytamy, czy istnieje dokumentacja pozwalająca prześledzić ocenę skutków zmiany w każdym z nich.
04 | DWIE DECYZJE. JEDEN PROCES INWESTYCYJNY.
02.12.2022
AB-759/2022
Zatwierdzenie projektu pierwotnego i pozwolenie na budowę.
I–II 2023 | PROJEKT ZAMIENNY
Zmiana rozwiązań architektonicznych i charakterystycznych parametrów hali.
07.03.2023
AB-123/2023
Decyzja zatwierdzająca zmianę projektu.
Formalnie wydano decyzję zmieniającą wcześniejsze pozwolenie na budowę.
Ale z punktu widzenia audytu technicznego samo istnienie decyzji administracyjnej nie odpowiada jeszcze na wszystkie pytania o proces przygotowania zmiany.
Kto ją zainicjował?
Jakie warianty rozważono?
Czy sporządzono porównanie kosztów?
Czy przeanalizowano konsekwencje dla wcześniejszej decyzji środowiskowej?
Jak dokumentowano uzgodnienia między inwestorem, projektantami i pozostałymi uczestnikami?
To właśnie tutaj łączą się dwie warstwy naszego MATRIXA:
OŚ DOKUMENTÓW + OŚ DECYZJI.
05 | A GDZIE W TYM INTERES PUBLICZNY?
Przedsięwzięcie dotyczące samolotu AT-6 było związane z projektem współfinansowanym ze środków europejskich.
WARTOŚĆ PROJEKTU
37,20 mln zł
DOFINANSOWANIE UE
13,66 mln zł
Wartości deklarowane dla projektu POIR.03.02.01-24-0022/21-00. Nie są to kwoty przypisane wyłącznie do budowy hali.
W takich przedsięwzięciach pytanie o zmianę projektu nabiera dodatkowego znaczenia.
Nie wystarczy wiedzieć, że ostatecznie powstał obiekt.
Warto również wiedzieć, jak jego zmieniona forma odnosiła się do zakresu przedsięwzięcia, zasad finansowania i dokumentacji stanowiącej podstawę wcześniejszych decyzji.
Nie przesądzamy, że zmiana wymagała zgody instytucji finansującej.
Pytamy, czy taką potrzebę oceniono i gdzie udokumentowano wynik tej oceny.
06 | GDZIE PRZEBIEGA GRANICA?
Wyobraźmy sobie inwestycję, w której zmienia się dach, geometria obiektu, powierzchnia zabudowy i sposób organizacji przestrzeni.
Deklarowana funkcja pozostaje ta sama.
Czy to wystarcza, aby uznać, że wszystkie wcześniejsze założenia pozostają aktualne?
Niekoniecznie.
Odpowiedź zależy od charakteru i zakresu zmian, właściwych przepisów oraz treści konkretnych decyzji i uzgodnień.
Dlatego nie stawiamy znaku równości pomiędzy istotną zmianą projektu a powstaniem całkowicie nowej inwestycji.
Stawiamy inne pytanie:
GDZIE JEST ANALIZA, KTÓRA POZWALA UZASADNIĆ PRZYJĘTĄ KWALIFIKACJĘ ZMIANY?
07 | PYTANIE DO CZYTELNIKÓW
Projektanci. Kierownicy budów. Inspektorzy. Inwestorzy. Prawnicy. Inżynierowie kontraktu.
Czy w swojej praktyce spotkaliście się z sytuacją, w której projekt zamienny formalnie kontynuował wcześniejszą inwestycję, ale technicznie wymagał ponownej analizy niemal całego przedsięwzięcia?
Co było najtrudniejsze?
TECHNIKA? KOSZT? DECYZJE ADMINISTRACYJNE? A MOŻE USTALENIE, KTO ODPOWIADAŁ ZA ZMIANĘ?
Zapraszamy do rzeczowej dyskusji.
Nie oczekujemy ocen konkretnych osób.
Interesuje nas doświadczenie uczestników procesu budowlanego.
MODEL WiEN-AUDIT™
FAKT → DOKUMENT → ZMIANA → DECYZJA → SKUTEK → ODPOWIEDZIALNOŚĆ
Nie rozstrzygamy na podstawie samego porównania dwóch projektów, czy wcześniejsze decyzje były wystarczające.
Nie zastępujemy organu administracji ani sądu.
Rekonstruujemy proces.
Audytujemy proces, nie osoby.
Fakty pozostawiamy faktami. Opisujemy zjawiska. Wnioski wyciąga Czytelnik.
FABRYKA SAMOLOTÓW GLIWICE | MATRIX 2021–2026
Materiał redakcyjny do publikacji — 20.10.2026.
Zestawienie opiera się na wcześniej analizowanej dokumentacji projektowej.